Wirtualne Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku

PL CZ

Malarz z Vrchlabí

  • Data i miejsce urodzenia: ?
  • Data i miejsce śmierci: ?

Nieznany z imienia i nazwiska malarz z Vrchlabí (Hohenelbe) w Czechach był artystą pracującym na Śląsku dla klasztoru Cystersów w Krzeszowie. Twórca ten w źródłach określany był jako „Pictori Hohenelbe” lub „Maler von Hohenelbe”. Mógł nim być działający w tamtym czasie w Vrchlabí malarz Wenzel Hellmann.

Malarz z Vrchlabí był czynny przy realizacji malarskich zleceń krzeszowskich cystersów w latach 1672–1689. Malował obrazy ołtarzowe, jak niezachowane dzieła dla kościoła pielgrzymkowego pw. św. Krzysztofa w Lubawce-Podlesiu (1686), obrazy Św. Katarzyna i Św. Barbara z kościoła parafialnego pw. św. Józefa w Starych Bogaczowicach (1686) czy 12 płócien o nieznanej tematyce z kościoła pw. św. Mikołaja w Starych Bogaczowicach. Projektował także dewocyjne grafiki, o czym świadczą miedzioryty Trójca Stworzona z Trójcą Świętą oraz Trójca Stworzona z chrześcijańską duszą ze zbiorów Muzeum Etnograficznego we Wrocławiu (przed 1678). Jego specjalnością były jednak dekoracje freskowe. Na zlecenie opata Bernharda Rosy malarz z Vrchlabí wykonał zniszczone polichromie w kaplicach krzeszowskiej Drogi Krzyżowej (1672–1680) i kościele pielgrzymkowym pw. św. Krzysztofa w Lubawce-Podlesiu (1686) oraz swoje opus magnum – niedawno odkrytą dekorację freskową w budynku dawnego probostwa Cystersów w Jeleniej Górze-Cieplicach Zdroju (1687–1689).

Malarz z Vrchlabí był prowincjonalnym twórcą o przeciętnej klasie artystycznej, a jako freskant najprawdopodobniej był samoukiem. Stosował bowiem technikę fresku mokrego o jeszcze renesansowej genezie, malując z dodatkiem spoiwa organicznego (kazeiny wapiennej) na gładzonym intonaco. W swych dziełach łączył zachowawczy, niekiedy wręcz naiwny sposób budowania przedstawień mocnym szaro-czarnym konturem i płaską plamą barwną oraz oszczędnym modelunkiem światłocieniowym z nagminnym wykorzystywaniem graficznych pierwowzorów o barokowej proweniencji stylistycznej. Figuralne sceny obramiał oryginalną i bogatą dekoracją ornamentalną z motywami o późnorenesansowej (wazy, kwiatony, maszkarony) i wczesnobarokowej (mięsiste liście akantu, wić roślinna, liście dębu) genezie.

Twórczość Malarza z Vrchlabí jest bez wątpienia jednym z najciekawszych zjawisk miejscowego nurtu malarstwa freskowego, który poczynając od lat 80. XVII wieku został jednak zdominowany przez wędrownych profesjonalnych freskantów, którzy w swej twórczości odwoływali się do osiągnięć włoskiego malarstwa dojrzałego baroku.

Chcesz wiedzieć więcej? Zobacz informacje w bazie dla zaawansowanych »