Wirtualne Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku

PL CZ

Felder, Franz Xaver Anton

Felder, Franz Xaver Anton

  • Data i miejsce urodzenia: ?
  • Data i miejsce śmierci: 16 VIII 1782, Wrocław

  • Inne zapisy nazwiska i imion: Johann Anton
  • Zawód: malarz
  • Miejsce zamieszkania: Wrocław 2 poł. XVIII w.
  • Miejsca działalności: Lubiąż, Siciny, Wrocław

Data i miejsce urodzenia Franza Xavera Antona Feldera są nieznane. 3 III 1755 roku uzyskał on prawa miejskie Wrocławia. Miał dwóch synów:
- Johanna Franza, urodzonego około 1740 roku we Wrocławiu, zmarłego tamże po 1800 roku,
- Carla.
Obaj synowie poszli w ślady ojca: karierę malarską rozpoczęli jako czeladnicy w jego warsztacie (Johann Franz w latach 1757–1759, Carl w latach 1762–1767) a następnie kontynuowali naukę w Wiedeńskiej Akademii. Johann Franz powrócił do Wrocławia, gdzie mieszkał i pracował, natomiast Carl najprawdopodobniej rozpoczął karierę poza Śląskiem. Franz Xaver Anton Felder zmarł we Wrocławiu 16 VIII 1782 roku.


Dzieła freskowe na Śląsku

Inne dzieła

- Siciny,
kościół parafialny pw. św. Marcina, dekoracja freskowa sklepienia, 1740 (z Ignazem Axterem),
budynek prepozytury cystersów, dekoracja freskowa refektarza, około 1740 (z Ignazem Axterem),

Autor noty: Emilia Kłoda

Franz Xaver Anton Felder był mistrzem wrocławskiego cechu malarzy. Nie wiadomo, gdzie nauczył się sztuki malarskiej, jednak można przypuszczać, iż miał kontakt z dziełami włoskich freskantów. W latach 40. XVIII wieku razem z Ignazem Axterem pracował jako pomocnik w warsztacie Philippa Christiana Bentuma, ale nie był jego uczniem. Felder malował obrazy olejne na płótnie sam lub z pomocą starszego syna, natomiast wszystkie dekoracje freskowe wykonał wspólnie z Ignazem Axterem.

Duży wpływ na twórczość Franz Xaver Anton Feldera miały lata współpracy z Philippem Christianem Bentumem oraz znajomość dzieł Felixa Antona Schefflera. Jednocześnie w dekoracjach freskowych malarz stosował rozwiązania bliższe włoskiemu malarstwu monumentalnemu.

Constantin Beyer, opat klasztoru Cystersów w Lubiążu, wrocławscy jezuici

A. Schultz, Untersuchungen zur Geschichte ser Schlesischen Maler (1500–1800), Breslau 1882, s. 49; 

E. Hintze, Felder, Franz Anton, [w:] Allgemeines Lexikon der bildenden Künstler von Antike bis zur Gegenwart, red. U. Thieme, E. Becker, t. 11, Leipzig 1915, s. 73; 

B. Patzak, Die Elisabethkapelle des Breslauer Doms, Breslau 1922 („Die Kunst in Schlesien”, 1), s. 19; 

R. Scholtz, Die St. Martinskirche zu Seitsch. Ein schelsiches Barockbaudeknmal des Kloster Leubus, „Guhrauer Grenzbote. Kalender für Stadt und Kreis Guhrau“, 1933, s. 79–81; 

K. Degen, Die Bau und Kunstdenkmäler des Landkreises Breslau, Frankfurt am Mein 1965 („Bau- und Kunstdenkmäler des deutschen Ostens”, Seria C, "Schlesien", red. G. Grundmann, 1), s. 16, 362–363; 

K. Kalinowski, Lubiąż, Wrocław-Warszawa-Kraków 1970 („Śląsk w Zabytkach Sztuki”, red. T. Broniewski, M. Zlat), s. 180, 187–188; 

S. Gumiński, Późnobarokowy kościół w Sicinach i problem jego autorstwa, „Roczniki Sztuki Śląskiej” 9 (1973), s. 67–75, s. 67; 

B. Lejman, Felder, Malerfamilie aus Breslau, [w:] Allgemeines Künstler-Lexikon. Die bildenden Künstler aller Zeiten und Völker, t. 38, München – Leipzig 2003, s. 28–29; 

B. Lejman, Philip Christian Bentum, malarz śląskiego baroku, Warszawa 2008, s. 182–190.