Wirtualne Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku

PL CZ

Heigel, Franz

Heigel, Franz

  • Data i miejsce urodzenia: przełom XVII i XVIII wieku, Mirsk
  • Data i miejsce śmierci: 07 IV 1737, Świdnica

  • Zawód: malarz
  • Miejsce zamieszkania: Świdnica od około 1728
  • Miejsca działalności: Lusina, Stare Bogaczowice, Świdnica, Wierzbna

Malarz urodził się na Śląsku, prawdopodobnie w Mirsku, gdzie mieszkał jego ojciec, bielarz. 25 I 1728 roku ożenił się z Joanną, córką sukiennika Gottfrieda Sommerfeldta. Ślub odbył się w Świdnicy, tam też młodzi małżonkowie mieszkali i chrzcili swoje dzieci: 
- córka Anna Johanna, ochrzczona 18 IX 1729 roku,
- syn Franz Anton, ochrzczony 22 XI 1731 roku, pochowany 14 IX 1732 roku,
- córka Theresia Magdalena ochrzczona 8 IX 1733 roku, pochowana 10 IX 1733 roku,
- syn Joseph Benedict, ochrzczony 21 II 1735 roku , pochowany 6 I 1740 roku,
- syn Franz Anton Benjamin, ochrzczony 7 IV 1737 roku, pochowany 7 I 1740 roku.
Malarz posiadał dom na ulicy Grodzkiej w Świdnicy. 


Dzieła freskowe na Śląsku

Inne dzieła

- Sobótka, kościół pw. św. Anny, obraz wotywny, Św. Anna i Św. Jakub, sygnowany F. Heigel fecit Schweit., 1726–1737, zaginiony po II wojnie światowej,
- Stare Bogaczowice, kościół parafialny pw. św. Józefa, Wniebowstąpienie Chrystusa w otoczeniu apostołów i uczniów, górny obraz ołtarza głównego, około 1730,
- Henryków, dawny klasztor Cystersów, obraz ołtarzowy, Immaculata, 1730,
- Namysłów, kościół parafialny pw. św. Piotra i św. Pawła, Matka Boska Zwycięska, sygnowany f. Heigel civis Schweitn, 1730,
- Lusina, kościół parafialny pw. NMP, dekoracja freskowa, 1731,
- Strzegom, kościół parafialny pw. św. Piotra i św. Pawła, Św. Jan Nepomucen, sygnowany F. Heigel Fecit Invenit in Schweitn, lata 30. XVIII wieku,
- Wierzbna, kościół parafialny pw. Wniebowzięcia NMP, trzy plafony na sklepieniu, Narodziny Chrystusa, Ukrzyżowanie, Wniebowstąpienie, 1735, przemalowane w 1902 roku,
- Bardo, Muzeum Sztuki Sakralnej, Matka Boska z Dzieciątkiem wręczająca św. Szymonowi Stockowi szkaplerz, 1737, obraz wotywny,
- Sułów, kościół parafialny pw. św. Piotra i św. Pawła, Przekazanie różańca św. Dominikowi,
- Świdnica, Pokój gościnny w klasztorze jezuickim, Matka Boska Nieustającej Pomocy.

Autor noty: Emilia Kłoda

Miejsce edukacji artysty jest nieznane. Możliwe, iż odbył podróż czeladniczą do Bawarii. 15 V 1726 roku uzyskał prawo miejskie w Świdnicy i tytuł mistrza tamtejszego cechu. W tym mieście pracował aż do śmierci. Malarz był zamożnym mieszczaninem, o czym świadczy fakt, iż udzielał pożyczek na duże sumy i posiadał kamienicę przy jednej z głównych ulic miasta.

W twórczości Heigla można dostrzec wpływy bawarskich freskantów: Johanna Baptisty Zimmermanna i Cosmy Damiana Asama. Jego dzieła charakteryzują się późnobarokową dekoracyjnością. Malarz często wypełniał swoje kompozycje malowanymi en grisaille postaciami aniołków czy koszami kwiatów. Idealizowanie figur i rokokowa elegancja mogą być uznane za wpływ pochodzącego z Monachium i pracującego na Śląsku Felixa Antona Schefflera.

Cystersi ze Starych Bogaczowic i Krzeszowa (Opat Benedictus II Seidel), świdniccy jezuici, duchowni diecezjalni, Rada Miejska Świdnicy (25 VI 1734 malarz otrzymał od Rady Miejskiej Świdnicy kwotę 30 talarów za prace malarskie przy wieży ratuszowej).

J. Drobek, G. Grundmann, Schlesische Barockfresken und ihre Instandsetzung, [w:] Kunst- und Denkmalpflege in Schlesien. 2. Veröffetlichung. Niederschlesien, Breslau-Lissa 1939, s. 140–156; 

T. Dobrowolski, Sztuka na Śląsku, Katowice – Wrocław 1948, s. 289–292; 

M. Morelowski, Rozkwit baroku na Śląsku 1650–1750, Wrocław 1952, s. 43; 

G. Grundmann, Barockfresken in Breslau, Frankfurt am Main 1967 („Bau- und Kunstdenkmäler des deutschen Ostens”, Seria C, "Schlesien", red. G. Grundmann, 3), s. 138–147; 

K. Degen, Die Bau und Kunstdenkmäler des Landkreises Breslau, Frankfurt am Mein 1965 („Bau- und Kunstdenkmäler des deutschen Ostens”, Seria C, "Schlesien", red. G. Grundmann, 1), s. 371; 

J. Gromadzki, Architektura przeoratu cystersów krzeszowskich w Wierzbnej, [w:] Krzeszów uświęcony łaską, red. H. Dziurla, K. Bobowski, Wrocław 1997, („Acta Universitatis Wratislaviensis”, 1782), s. 337–359, s. 355; 

R. Sachs, G. Wojturski, Der schlesische Barockmaler Franz Heigel ― Leben und Werk, „Jahrbuch für Schlesische Kirchengeschichte”, 76/77 (1997/1998), s. 165–176; 

H.G.W. Gleiß, Sakrale Kunstwerke des Barockmalers Franz Heigel. Über eine Ausstellung im Regionalmuseum Hirschberg, „Schlesien heute”, 2 (1999), nr 10, s. 18–19; 

R. Sachs, G. Wojturski, Franz Heigel, ein schlesischer Barockmaler, Breslau 2000 („Veröffentlichungen des Deutsch-Polnischen Zentrums zur Erforschung des Schlesischen Kulturlebens des Polnischen Kunsthistorikerverbandes“, Populärwissenschaftliche Reiche, 1); 

R. Sachs, G. Wojturski, Franz Heigel – malarz świdnicki doby baroku, [w:] „Rocznik świdnicki”, 25 (2000), s. 12–24; 

R. Sachs, G. Wojturski, Między inwencją a wzniosłą konwencją, czyli o życiu i inspiracjach malarza świdnickiego Franza Heigela, [w:] Dziedzictwo artystyczne Świdnicy, red. B. Czechowicz, Wrocław – Świdnica 2003, s. 133–145; 

R. Fiołek, Franz Heigel, [w:] Szlak Sakralnej Sztuki Barokowej im. Michaela Willmanna, www.drogibaroku.org; 

A. Kozieł, Jeremias Joseph Knechtel a malarstwo barokowe na Śląsku, [w:] Jeremias Joseph Knechtel (1679–1750). Legnicki malarz doby baroku, red. A. Kozieł, E. Kłoda, Legnica 2012, s. 97–118, s. 104, il. 71.