Wirtualne Muzeum Barokowych Fresków na Dolnym Śląsku

PL CZ

Malarz z Vrchlabí

Malarz z Vrchlabí

  • Data i miejsce urodzenia: ?
  • Data i miejsce śmierci: ?

  • Zawód: malarz
  • Miejsce zamieszkania: Vrchlabí
  • Miejsca działalności: Jelenia Góra-Cieplice Śląskie Zdrój, Krzeszów, Lubawka-Podlesie

Tożsamość artysty jest nieznana, w źródłach był on określany jako „Pictori Hohenelbe” lub „Maler von Hohenelbe”; mógł nim być czynny w tamtym czasie w Vrchlabí malarz Wenzel Hellmann; „malarz z Vrchlabí” miał syna, z którym razem pracował przy tworzeniu freskowej dekoracji w budynku dawnego probostwa Cystersów w Cieplicach.


Dzieła freskowe na Śląsku

Inne dzieła

- Krzeszów i okolice, kaplice Drogi Krzyżowej, polichromie, 1672–1680 (niezachowane),
- Lubawka-Podlesie, kościół pielgrzymkowy pw. św. Krzysztofa, polichromia wnętrza oraz obrazy ołtarzowe, 1686 (niezachowane),
- Stare Bogaczowice,
kościół parafialny pw. św. Józefa, pochodzące z Lubawki-Podlesia obrazy Św. Katarzyna i Św. Barbara, 1686 (niezachowane),
kościół pw. św. Mikołaja, 12 obrazów o nieznanej tematyce (zaginione),
- Wrocław, Muzeum Etnograficzne, projekty dewocyjnych grafik Trójca Stworzona z Trójcą Świętą oraz Trójca Stworzona z chrześcijańską duszą, przed 1678.

Autor noty: Andrzej Kozieł

Miejsce edukacji artysty jest nieznane, czynny przy realizacji malarskich zleceń krzeszowskich cystersów w latach 1672–1689.

Specjalizował się w technice malarstwa freskowego. Był prowincjonalnym twórcą o przeciętnej klasie artystycznej, a jako freskant najprawdopodobniej był samoukiem. Stosował bowiem technikę fresku mokrego o jeszcze renesansowej genezie, malując z dodatkiem spoiwa organicznego (kazeiny wapiennej) na gładzonym intonaco. W swych dziełach łączył zachowawczy, niekiedy wręcz naiwny sposób budowania przedstawień mocnym szaro-czarnym konturem i płaską plamą barwną oraz oszczędnym modelunkiem światłocieniowym z nagminnym wykorzystywaniem graficznych pierwowzorów o barokowej proweniencji stylistycznej. Figuralne sceny obramiał oryginalną i bogatą dekoracją ornamentalną z motywami o późnorenesansowej (wazy, kwiatony, maszkarony) i wczesnobarokowej (mięsiste liście akantu, wić roślinna, liście dębu) genezie.

Na Śląsku pracował on dla opata klasztoru Cystersów w Krzeszowie, Bernharda Rosy.

Księgi rachunkowe krzeszowskiego opactwa, Wojewódzkie Archiwum Państwowe, Wrocław; zespół akt: klasztor cysterski, Krzeszów; księgi rachunkowe opactwa, t. 1. 1675–1687 (nr 101), t. 2. 1687–1696 (nr 102), passim; 

N. von Lutterotti, Ullersdorf bei Liebau, „Der Wanderer im Riesengebirge” 47 (1927), nr 7, s. 96–98, s. 97; 

N. von Lutterotti, Vom unbekannten Grüssau, Wofenbüttel 1962, s. 203, przyp. 16; 

A. Kozieł, O nowo odkrytych malowidłach freskowych w budynku dawnego probostwa w Cieplicach Śląskich-Zdroju, „Roczniki Sztuki Śląskiej”, 20 (2012), s. 71–90.